Lĩnh vực

Thành tựu

Tài liệu tham chiếu

Chính trị

Đổi quốc hiệu Văn Lang, tổ chức Tam đình – Lục bộ sơ khai, thiết lập vị trí Lạc Hầu đứng đầu các vùng liên bang

Thần phả đền Hùng; Truyền thuyết dân gian Tày – Thái về "Chi Mường được vua Hùng phong chức"

Kinh tế

Phân bố sản xuất theo vùng (nông – ngư – thủ công), phát triển chợ phiên định kỳ, xây mương tre – đập nhỏ, chọn giống lúa nương – chiêm – mùa

Di chỉ Gò Mun (Vĩnh Phúc), Làng Vạc (Nghệ An), Rạch Núi (Long An): công cụ đồng, dấu vết giao thương

Quân sự

Tổ chức quân Tam binh (Lạc – Lôi – Ngưu), mở rộng lãnh thổ đến Bắc Lào – Tây Nghệ, dùng giáo – nỏ – rìu đồng xéo, có chòi trạm – thuyền chiến

Thần tích đền Tam Giang, truyền thuyết "Người giữ núi", di chỉ Đồng Đậu – Mán Đức (Hòa Bình)

Văn hóa

Lập đền thần – đền tổ tại các mường, tổ chức lễ mở nước – giỗ tổ, dùng trống gốm, trống đồng sớm trong nghi lễ

Thần phả đền Tản Viên – Mẫu Âu Cơ – Cổ Loa; Di chỉ trống đồng Sông Đà, Đông Sơn sơ kỳ

Chữ viết

Ổn định hệ thống ký hiệu biểu ý: người, chim, sóng, cây, trăng... khắc trên trống, thẻ gỗ, dùng ghi lễ – mùa – sở hữu – nhân khẩu

Nghiên cứu Nguyễn Tài Cẩn – Đào Duy Anh; hình vẽ lặp trên trống đồng Hòa Bình, thạp gốm Phú Thọ

Lịch pháp

Chính thức dùng lịch 3 mùa – 12 kỳ trăng, đo năm theo trụ đá – thủy văn – mây, có lễ canh điền, lễ nghỉ mùa

Lịch Mường cổ (Hòa Bình); Hán sử – Giao Chỉ chí: "Người phương Nam tính lịch bằng nước, có hội mùa gặt tháng chín"

Kiến trúc

Nhà sàn dài hơn, có kho treo cao – hành lang nối – sân lễ, làng có cổng đá, phù điêu, lũy đất bao vùng tế và kho

Di chỉ Làng Cả (Phú Thọ), Gò Mun, Tràng Kênh, Làng Vạc: móng cột, kho, nền sàn, giếng đá

Trang phục

Phân hóa rõ tầng lớp: Lạc hầu – tư tế – binh lính – dân thường. Dệt vải hoa văn, khuyên tai đồng – xăm hình – mũ lông – dây thẻ lệnh

Hình khắc người trên trống đồng; tranh dân gian Mường cổ (Phú Thọ – Hòa Bình); đồ tùy táng tại Gò Mun – Làng Vạc